Koszty rozkładają się na materiał, robociznę i bruzdowanie. Najdroższe są te elementy, których nie widać: przewody, puszki, rozdzielnica i robocizna przy kuciu. Oszczędność na przekroju przewodu czy liczbie obwodów oznacza później dopłacanie za przeróbki. Warto wydać więcej na rozdzielnicę z zapasem miejsca — dopisanie obwodu do pełnej rozdzielnicy oznacza wymianę obudowy. Realny koszt zależy od metrażu, liczby punktów i tego, czy ściany są murowane, czy gipsowe; w instalacji podtynkowej bruzdowanie potrafi kosztować więcej niż same przewody.

W niskim pomieszczeniu najczęstszy błąd to kopiowanie rozwiązań z wysokich mieszkań. Systemy z prowadnicą górną montowaną do sufitu wymagają zwykle kilku centymetrów na profil i regulację. Przy suficie na wysokości 230–240 cm łatwo przekroczyć limit, gdy drzwi mają mieć sensowną wysokość użytkową. Rozwiązaniem bywa rezygnacja z pełnej wysokości na rzecz szafy sięgającej sufitu tylko w części albo zastosowanie systemu bez górnej szyny jezdnej, gdzie ciężar przenosi dolna prowadnica. Wtedy górna listwa pełni jedynie funkcję prowadzącą i może być niższa.

Najczęstsze wpadki to zbyt mała liczba obwodów, brak różnicówki w łazience, prowadzenie przewodów bezpośrednio w tynku bez rurki ochronnej i pomijanie gniazd w miejscach, gdzie faktycznie stanie sprzęt. Zanim zamurujesz puszki, zrób zdjęcia całej instalacji z miarą — za rok będziesz wdzięczny sobie za dokumentację.

Szklany panel nad blatem to nie zwykła dekoracja, tylko powierzchnia robocza w strefie największego zabrudzenia. Dlatego pierwszy wybór dotyczy szkła. Hartowane, o grubości 6–8 mm, wytrzymuje gorące naczynia i uderzenia, ale nie wolno go docinać po hartowaniu. Szkło laminowane bezpieczne pęka, nie rozpryskując się, jednak jest droższe i wymaga większej ostrożności przy krawędziach. Szkło lakierowane od spodu daje jednolity kolor, natomiast szkło z nadrukiem cyfrowym pozwala na wzór lub zdjęcie. Do kuchni z intensywnym gotowaniem lepsze będzie szkło matowe lub satynowane, bo nie widać na nim smug i zacieków tak jak na połysku.

Zamówienie: co podać i czego nie zgadywa

Największa pułapka to brak jednego centrum sterowania. Jeśli każde urządzenie ma własną aplikację, codzienne korzystanie staje się męczące. Rozwiązaniem są systemy, które integrują różne protokoły – np. centrala obsługująca Zigbee, Z-Wave i Wi-Fi. Dzięki temu można tworzyć scenariusze: „gdy wychodzę, światła gasną, rolety opuszczają się, a ogrzewanie przechodzi w tryb oszczędny". Automatyzacje powinny być proste i oparte na jednym wyzwalaczu. Zbyt skomplikowane reguły („jeśli to, i tamto, i jeszcze coś") często zawodzą, bo jeden warunek nie zostaje spełniony. Lepiej zrobić kilka prostych scenariuszy niż jeden wielki. Warto też zadbać o ręczne sterowanie – awaria sieci nie może odciąć dostępu do światła czy ogrzewania.

Realne koszty nie kończą się na materiale. Płytki na wspornikach wymagają dokładnego wypoziomowania podłoża i większej liczby podpór przy dużym formacie — to podnosi robociznę. Deski kompozytowe generują koszt legarów, klipsów i obróbek krawędziowych, a także więcej pracy przy cięciu. Oba warianty mogą wymagać wyburzenia starej warstwy i naprawy spadku. Najczęstszy błąd to kupno materiału przed pomiarem wysokości progów i sprawdzeniem odpływu — potem okazuje się, że trzeba zbijać poziom albo ciąć deski wzdłuż, co zawsze wygląda źle.

Rozdzielnica to miejsce, gdzie oszczędzanie mści się najbardziej. Oprócz wyłącznika różnicowoprądowego dla całej instalacji warto dać osobne różnicówki dla kuchni i łazienki — awaria jednego obwodu nie odetnie reszty mieszkania. Zabezpieczenia nadprądowe dobierz do przekroju i charakteru odbiornika: silniki i sprzęt z inwerterem mogą wymagać krzywej C zamiast B. Ograniczniki przepięć montuj tylko wtedy, gdy budynek ma instalację odgromową albo jest narażony na przepięcia z sieci — inaczej to zbędny wydatek. Pamiętaj o opisaniu każdego obwodu w rozdzielnicy; bez tego każda naprawa zaczyna się od zgadywania.

Przekroje dobieraj do zabezpieczenia, nie odwrotnie. Dla 16 A stosuje się przewód 2,5 mm², dla 10 A — 1,5 mm². Do płyty indukcyjnej często potrzebny jest przewód 5-żyłowy i zabezpieczenie trójfazowe, ale w wielu mieszkaniach dostępna jest tylko jedna faza — wtedy trzeba wybrać płytę jednofazową albo założyć, że nie włączysz wszystkich pól na maksa jednocześnie. Typowy błąd to wpuszczenie przewodu 1,5 mm² w obwód 16 A „bo tak było w projekcie". Kolejny: łączenie przewodów ochronnych z neutrale​​m w jednej puszce.

Zanim kupisz przewody i puszki, narysuj plan mieszkania w skali i zaznacz każde urządzenie, które ma być zasilane na stałe: pralkę, zmywarkę, płytę indukcyjną, piekarnik, bojler, rekuperator, klimatyzację. Obok punktów świetlnych i gniazd zaplanuj osobne linie do urządzeń o dużym poborze mocy. To nie fanaberia — jeden obwód 16 A nie obsłuży jednocześnie płyty i piekarnika, a wspólne zasilanie pralki z gniazdami w pokoju skończy się wywalaniem zabezpieczenia przy każdym praniu.