Decyzję o tym, czy zwierzę ma mieszkać w klatce z prętów, czy w akwarium, podejmuje się przede wszystkim na podstawie gatunku i jego potrzeb. Dla chomika, myszy, szczura czy koszatniczki klatka z prętów jest naturalnym wyborem, bo pozwala na wspinanie się po ścianach, zaczepianie hamaków i budowanie wielopoziomowej przestrzeni. Akwarium sprawdza się lepiej dla zwierząt, które nie wspinają się po prętach, a wymagają wysokiej ściółki, stałej temperatury i ochrony przed przeciągami — na przykład dla niektórych gadów, płazów albo ryb. Zanim cokolwiek kupisz, ustal, czy zwierzę będzie wykorzystywać pionową strukturę, czy raczej potrzebuje dużej, płaskiej powierzchni.

Na koniec sprawdź, czy klatka stoi na stabilnym podłożu i czy nic nie spada z górnych półek. Chomik w nocy jest aktywny, więc każdy hałas go płoszy. Jeśli po zmianie aranżacji zwierzę zaczyna kichać, mieć mokry nos lub unikać jedzenia, to sygnał, że podłoże lub wentylacja są złe. Reaguj od razu, zamiast czekać na rozwój infekcji. Dobrze urządzona klatka dla jednego chomika to taka, w której zwierzę ma gdzie kopać, gdzie się schować i gdzie biegać bez przeszkód — i w której nic się nie rusza, gdy ono śpi.

Mysz domowa to zwierzę stadne, aktywne nocą i bardzo szybko się rozmnażające. Trzymana pojedynczo będzie się męczyć i może gryźć, dlatego od razu zaplanuj co najmniej dwie, a najlepiej trzy samice. Samce, nawet kastrowane, potrafią się bić o terytorium i często trzeba je rozdzielać. Zanim kupisz zwierzę, ustal, kto zajmie się kuwetą, karmieniem i wymianą ściółki przez najbliższe dwa lata, bo tyle przeciętnie żyje mysz w dobrej opiece.

Unikaj miejsc przy kaloryferze, na drodze przeciągu między oknem a drzwiami oraz bezpośrednio nad listwą z kablami. Zwierzęta są wrażliwe na wahania temperatury, a ty nie chcesz, żeby klatka zasłaniała dostęp do gniazdek. Kolejna pułapka to parapet — wydaje się idealny, ale latem słońce nagrzewa go mocniej niż resztę pokoju, a zimą ciągnie od szyby. Jeśli jedyne wolne miejsce jest na przejściu do drzwi, lepiej przesunąć biurko niż wstawiać klatkę w szlak komunikacyjny. Będziesz ją co chwilę potrącał, a zwierzak będzie zestresowany.

Typowe błędy przy aranżacji to przeładowanie klatki zabawkami, które utrudniają ruch, oraz zbyt rzadkie czyszczenie. Sprzątaj raz w tygodniu, wymieniając całe podłoże, a codziennie usuwaj widoczne odchody i resztki jedzenia. Druga częsta pomyłka to trzymanie chomika w klatce z innym osobnikiem, nawet jeśli wyglądają na zgodne. Samotnik potrzebuje własnej przestrzeni i tylko wtedy zachowuje spokój, nie niszczy prętów i nie gryzie siebie. Zadbaj też o wybieg poza klatką — w zamkniętym, bezpiecznym pomieszczeniu, pod nadzorem, kilka razy w tygodniu.

Największym zabójcą jest dieta. Chomiki mają skłonność do tycia i cukrzycy, zwłaszcza gatunki karłowate. Karmienie ich ludzkimi przekąskami, słodkimi owocami w dużych ilościach czy mieszankami pełnymi suszonych bananów i rodzynek prowadzi do otyłości i problemów z nerkami. Podstawą powinna być gotowa mieszanka dla danego gatunku, uzupełniana świeżymi warzywami i białkiem — na przykład niewielką ilością ugotowanego jajka lub larw owadów. Drugi typowy błąd to brak ruchu. Kołowrotek musi mieć odpowiednią średnicę — dla syryjskiego minimum 20 cm, dla karłowatych 16–18 cm. Za mały kołowrotek wykrzywia kręgosłup i prowadzi do bólu, który zwierzę skrywa.

Chomik to zwierzę, które w naturze spędza większość czasu w norze, a jego zmysł węchu jest kluczowym narzędziem orientacji w terenie. Kiedy klatka jest czyszczona zbyt rzadko, narastające opary moczu i kału podrażniają drogi oddechowe, a wilgotne trociny stają się siedliskiem bakterii i pleśni. Kiedy czyści się ją zbyt często i zbyt dokładnie, chomik traci cały zapachowy „dowód tożsamości" swojego terytorium, co wywołuje stres, a czasem agresję lub odmowę jedzenia. Złoty środek to nie sztywny grafik, lecz obserwacja konkretnych sygnałów.

Poidełko i miseczkę na suchą karmę umieść na stałym miejscu, ale nie pod kołowrotkiem i nie przy wejściu do domku. Chomik nie lubi, gdy jedzenie miesza się z trocinami i odchodami. Świeże warzywa podawaj w małych porcjach i usuwaj resztki po kilku godzinach, bo szybko pleśnieją. Woda musi być zawsze czysta, wymieniana codziennie. Karmę uzupełniaj wieczorem, bo chomiki prowadzą nocny tryb życia.

Do zwykłego czyszczenia wystarczy gorąca woda z niewielką ilością szarego mydła albo octu rozcieńczonego w proporcji jedna część octu na trzy części wody. Ocet usuwa osad moczu i neutralizuje zapach, a po wyschnięciu nie pozostawia toksycznych pozostałości. Nigdy nie mieszaj octu z środkami chlorowymi – powstaje chlor, który uszkadza płuca chomika. Najczęstszy błąd to dezynfekowanie klatki przy zwierzęciu w środku lub wracanie chomika do klatki, gdy ta jeszcze pachnie środkiem. Drugi błąd to używanie chusteczek antybakteryjnych i sprayów do szyb – ich opary są dla chomika szkodliwe nawet po wyschnięciu.