Na bieżąco notuj karmienia, wylinki, kał i zachowania nietypowe. Przy karmieniu wystarczy data, liczba i rodzaj podanych owadów oraz to, czy zwierzę przyjęło pokarm. Przy wylince zapisz datę i jej przebieg — czy zeszła w całości, czy zostały resztki na palcach lub ogonie. Kał zapisuj tylko wtedy, gdy coś odbiega od normy; codzienne wpisywanie „był kał" nic nie wnosi i szybko zniechęca do prowadzenia notatek.

Podłoże, gałęzie i to, co większość pomija Podłoże nie musi być wymyślne. Wystarczy cienka warstwa włókna kokosowego albo papierowego ręcznika, który wymienia się raz w tygodniu. Żwir i kamyki utrudniają utrzymanie czystości i gromadzą resztki pokarmu. Ważniejsze są gałęzie — modliszka musi mieć po czym chodzić i do czego się przyczepić podczas linienia. Wstaw dwie–trzy cienkie patyki sięgające od podłoża do sufitu, ustawione pod kątem. Nie mogą być śliskie ani zbyt grube, bo owad nie utrzyma na nich chwytu.

Światło w terrarium to nie tylko kwestia widoczności dla opiekuna. Dla zwierzęcia jest najważniejszym sygnałem, który ustawia rytm dobowy. Jeśli ten sygnał jest chaotyczny, zwierzę nie rozróżnia dnia od nocy, przestaje się wygrzewać w odpowiednich porach, a jego sen staje się płytki i przerywany. Problem najczęściej nie leży w samej lampie, ale w tym, kiedy i jak długo świeci.

Jak ustawić cykl świetlny i kiedy wymieniać świetlówkę Gekony potrzebują wyraźnego podziału doby. Latem stosuj 12–14 godzin światła i 10–12 godzin ciemności, zimą skróć dzień do 8–10 godzin. Włączaj i wyłączaj światło o stałych porach, najlepiej przy pomocy prostego programatora czasowego. Nie zostawiaj lampy włączonej na całą dobę, bo to rozregulowuje gospodarkę hormonalną i prowadzi do stresu. Czerwone żarówki nocne, reklamowane jako „księżycowe", nie są dobrym rozwiązaniem dla większości gekonów — większość z nich widzi ten zakres i nie odpoczywa prawidłowo.

Nie każdy gekon wymaga dokładnie takiego samego oświetlenia, ale żaden nie funkcjonuje dobrze w całkowitej ciemności. Jeśli nie masz pewności co do gatunku, zastosuj uniwersalny zestaw: świetlówka UVB o średniej emisji, zwykła biała żarówka lub świetlówka LED do oświetlenia ogólnego i programator. Obserwuj zwierzę — jeśli chowa się przez cały dzień, unika wystawiania na światło albo przeciwnie, siedzi nieruchomo pod lampą godzinami, prawdopodobnie parametry są źle dobrane. Wtedy zmień odległość lub moc, a nie rezygnuj z oświetlenia całkowicie.

Zacznij od oceny warunków w terrarium. Wilgotność mierz higrometrem, nie „na oko". Dla większości gatunków tropikalnych bezpieczny zakres to 60–80 procent, a w okresie linienia nawet 85 procent. Zbyt niska wilgotność to najczęstsza przyczyna problemów. Podnieś ją, ustawiając większą miskę wodną, przenosząc poidło pod źródło ciepła lub przykrywając część wentylacji. Nie zamgławiaj zwykłym spryskiwaczem na liście — mokre podłoże i zastój powietrza sprzyjają pleśni. Lepiej użyć wilgotnej kryjówki z mchu torfowca, którą wąż może wybrać sam.

Modliszka nie potrzebuje dużego zbiornika, ale źle dobrane wymiary działają na nią gorzej niż brak jakiegokolwiek wyposażenia. Minimalna wysokość terrarium musi być co najmniej trzy razy większa od długości ciała dorosłego osobnika, ponieważ modliszka linieje, wisząc głową w dół, a bez tej przestrzeni zrzuca wadliwy oskórek i ginie. Dla większości gatunków trzymanych w domu oznacza to wysokość od 20 do 30 cm. Szerokość i głębokość nie mają takiego znaczenia — wystarczy 15 na 15 cm, byle owad miał gdzie się odwrócić.

Pamiętaj o siatce. Jeśli między świetlówką a wnętrzem terrarium jest szkło lub pleksa, UVB jest filtrowane niemal całkowicie. Siatka metalowa o oczkach 2–4 mm jest bezpieczna, ale gęsta moskitiera też ogranicza promieniowanie. W terrariach drewnianych z szybą czołową zamontuj lampę wewnątrz, w specjalnej oprawce odpornej na wilgoć, z dala od strefy zraszania. Dla gatunków wymagających wysokiej wilgotności wybierz oprawę bryzgoszczelną, bo para wodna i kondensacja niszczą statecznik.

Oświetlenie nie musi być specjalne, jeśli wąż ma dostęp do światła dziennego z okna (ale nie bezpośredniego słońca – może przegrzać terrarium). Niektóre gatunki wymagają UVB, ale większość węży go nie potrzebuje. Zamiast tego zadbaj o cykl dobowy: 12 godzin światła i 12 ciemności. W nocy nie używaj kolorowych żarówek – mogą stresować zwierzę.

Świetlówki UVB tracą właściwości emisyjne, nawet jeśli nadal świecą. Wymieniaj je co 6–12 miesięcy, zależnie od modelu i intensywności pracy. Najlepiej zapisz datę montażu na oprawce. Typowy błąd to trzymanie jednej świetlówki przez kilka lat, bo „przecież działa". Drugi częsty problem to brak osłony odbijającej — bez reflektora nawet połowa promieniowania ucieka w górę terrarium. Trzeci: montowanie lampy bezpośrednio nad miską z wodą lub kryjówką, gdzie gekon rzadko przebywa.