Wentylacja to najczęściej pomijany element. Zbiornik typu akwarium z pełną pokrywą zatrzymuje wilgoć i prowadzi do infekcji dróg oddechowych. Potrzebne są otwory wentylacyjne przy dnie i przy górnej krawędzi, tak aby powietrze przepływało pionowo. Kryjówki ustaw na dwóch końcach: jedna po stronie ciepłej, druga po chłodniejszej. Nie muszą być kupne — wystarczy rozcięta doniczka, połowa orzecha kokosowego lub korzeń. Ważne, żeby wejście było węższe od środka, bo zwierzę musi czuć się osłonięte, a nie tylko schowane pod daszkiem.

Młode modliszki jedzą codziennie, czasem dwa razy dziennie. Dorosłe osobniki karmi się co drugi, trzeci dzień. Liczba ofiar zależy od gatunku i temperatury — w cieple metabolizm przyspiesza i zapotrzebowanie rośnie. Samica przed składaniem jaj potrzebuje więcej jedzenia, samiec mniej. Dobrą wskazówką jest wygląd odwłoka: powinien być lekko zaokrąglony, ale nie rozdęty. Przekarmiona modliszka ma problem z linieniem i często zrzuca wadliwy pancerz. Głodna przez tydzień zwykle nic sobie nie robi, ale po dwóch tygodniach bez pokarmu zaczyna tracić siły.

Kameleon w terrarium potrzebuje roślin nie tylko po to, żeby ładnie wyglądało. Rośliny dają mu kryjówki, po których może się wspinać, utrzymują wilgotność i tworzą mikroklimaty o różnej temperaturze. Wybór między żywymi a sztucznymi nie jest oczywisty, bo każde rozwiązanie ma swoje pułapki.

Jak sadzić rośliny żywe, żeby nie zgniły korzenie Podłoże w terrarium dla kameleona musi być przepuszczalne, ale jednocześnie utrzymywać wilgoć. Mieszanka ziemi z korą, perlitem i włóknem kokosowym działa lepiej niż sam torf, który łatwo się zbija i pleśnieje. Rośliny sadź w doniczkach wkopanych w podłoże albo w pojemnikach ukrytych za dekoracją — dzięki temu korzenie nie stoją w wodzie. Podlewaj punktowo, przy korzeniach, a nie po całym terrarium. Zraszanie liści to osobna czynność, która służy kameleonowi, nie roślinom. Typowy błąd to codzienne obfite podlewanie — liście żółkną, a korzenie zaczynają gnić w ciągu kilku tygodni.

Wilgotność utrzymuj przez zraszanie jednego narożnika raz na kilka dni, zależnie od gatunku. Nie zraszaj całego zbiornika, bo modliszka potrzebuje miejsc suchych i wilgotnych jednocześnie. Krople wody na ścianach to dla niej źródło picia, ale stojąca woda w podstawce szybko staje się siedliskiem bakterii. Jeśli gatunek pochodzi z lasu deszczowego, zraszaj częściej, jeśli z terenów suchych — rzadziej. Termometr i higrometr kosztują niewiele i rozwiewają większość wątpliwości.

Temperaturę dopasuj do gatunku, ale nie ustawiaj terrarium na parapecie od południa ani nad grzejnikiem. Skoki temperatury są gorsze niż stałe kilkanaście stopni poniżej optimum. Oświetlenie ma być punktowe i umiarkowane, nigdy nie nagrzewaj całego zbiornika do temperatury, przy której modliszka nie ma gdzie uciec. Karmienie to osobny temat: nie wrzucaj owadów hurtowo, bo niedojedzone świerszcze potrafią uszkodzić modliszkę w trakcie linienia. Podawaj tyle, ile zje w ciągu jednego dnia.

Najbezpieczniejszy układ to połączenie obu typów. Rośliny żywe umieszczaj w newralgicznych miejscach — przy siatce wentylacyjnej, na gałęziach, w narożnikach, gdzie kameleon lubi się chować. Sztuczne rośliny wypełniają resztę przestrzeni i dają dodatkowe kryjówki bez ryzyka chorób. Zanim wpuścisz kameleona, obserwuj nowe rośliny przez kilka dni — czy nie gniją, nie pleśnieją, nie mają szkodników. Usuwaj opadłe liście od razu, bo w wilgotnym terrarium szybko rozwijają się na nich bakterie. Dobrze dobrana zieleń to nie dekoracja, a część środowiska, które kameleon wykorzystuje codziennie.

Jeśli po wyeliminowaniu temperatur, kryjówek i nadmiaru kontaktu objawy nie mijają w ciągu tygodnia, warto skonsultować się z weterynarzem zajmującym się gadami. Przewlekły stres osłabia odporność i otwiera drogę infekcjom, które samą zmianą wystroju terrarium się nie cofną. Reaguj wcześnie, bo gekon lamparci leczy się długo, a zaniedbane problemy wracają.

Rośliny sztuczne są łatwiejsze w utrzymaniu i nie zatrują kameleona, ale mają wady. Nie podnoszą wilgotności, nie dają cienia tak skutecznie jak żywe liście, a niektóre modele farbują się lub kruszą. Jeśli sięgasz po sztuczne, wybieraj takie z tworzywa o matowej fakturze, bez ostrych drucianych końcówek, które mogą skaleczyć oczy lub palce kameleona. Przed włożeniem do terrarium umyj je ciepłą wodą — nowe wyroby często mają pył i zapach z produkcji. Sprawdź, czy nie mają ruchomych, małych elementów, które kameleon mógłby odgryźć.

Wymiary dobierz do gatunku. Dla większości popularnych modliszek wystarczy zbiornik o podstawie kilkunastu centymetrów i wysokości dwa–trzy razy większej niż długość ciała owada. Wysokość jest ważniejsza niż szerokość, bo modliszka linieje, wisząc do góry nogami. Jeśli w tym momencie dotknie podłoża albo ściany, linienie kończy się deformacją odnóży lub śmiercią. Dorosłe samice potrzebują więcej przestrzeni niż samce, ale nadal nie jest to duży zbiornik.