Zacznij od inwentaryzacji tego, co masz. Zmierz każdą ścianę, zapisz wysokość pomieszczeń, sprawdź, gdzie biegną przewody wentylacyjne i czy w ścianach nie kryją się rury. W blokach z wielkiej płyty często nie da się swobodnie kuć — niektóre elementy są nośne i naruszenie ich grozi katastrofą budowlaną. Zdjęcie starej glazury nie jest problemem, ale skucie tynku z całej ściany może wymagać zgody konstruktora. Ten krok pomija większość remontujących, a potem płaci za ekspertyzy i naprawy.

Podział na ściany to pierwsza decyzja. Ściana z oknem i ta naprzeciwko powinny zostać jasne i jednolite — dzięki temu wzrok nie zatrzymuje się na ciasnej bryle. Ścianę za kanapą albo za telewizorem można potraktować jako akcent i położyć na niej wzór. W bloku z wielkiej płyty ściany są krótkie, więc tapeta z dużym motywem zdąży się powtórzyć ledwie raz lub dwa — i to wygląda przypadkowo. Wzór o drobnym rysunku i regularnym rytmie układa się lepiej na małej powierzchni.

Rośliny dobieraj pod kąt padania światła, nie pod zdjęcia z gazet. Balkon od północy wytrzyma paprocie, bluszczyk i hosty, ale pomidor i lawenda w cieniu zmarnieją. Od południa i zachodu sprawdzą się zioła, pelargonie, trawy ozdobne i niewielkie krzewy w donicach o średnicy minimum trzydziestu centymetrów. Donice ustawiaj przy balustradzie, a nie na środku — odciążysz płytę i zachowasz przejście. Pod każdą doniczkę włóż podstawkę, żeby woda nie ciekła po ścianie i nie odbarwiała elewacji.

Mała łazienka w bloku ma zwykle od trzech do pięciu metrów kwadratowych i często tylko jedno okno albo wcale. To ustawia całą decyzję o płytkach: nie chodzi o to, które są ładniejsze, ale które nie zamienią ciasnego wnętrza w ciemną norę. Zacznij od zmierzenia pomieszczenia i sprawdzenia, ile ścian jest zabudowanych. W blokach z lat 70. i 80. typowe są pionowe piony kanalizacyjne, wnęki na pralkę i skosy — każdy z tych elementów zabiera miejsce i wpływa na to, jak ułożysz płytki.

Podstawą jest współczynnik Rw podawany w decybelach. Im wyższa wartość, tym lepsza izolacja akustyczna. Dla cichej okolicy wystarczy Rw 32–35 dB, przy ruchliwej ulicy potrzebne jest 38–42 dB, a w centrum miasta lub przy torach kolejowych nawet 45 dB i więcej. Uwaga na pułapkę: producenci podają czasem Rw dla samej szyby, a nie dla całego okna. Ten drugi parametr, oznaczany jako Rw lub RA, jest zawsze niższy i to on decyduje o realnym efekcie.

Podłoga to podstawa. Jeśli płyta jest zdrowa, połóż na niej matę z tworzywa lub drewna kompozytowego układaną na wypustkach — woda spływa pod spód, a powierzchnia nie chłonie wilgoci. Unikaj płytek klejonych na stałe, bo po kilku zimach odpadną razem z fragmentem betonu. Deski kompozytowe przycinaj piłą ręczną, zostawiając przy ścianie dwucentymetrową szczelinę na dylatację. Kratkę ściekową odetkaj przed układaniem — w wielu blokach jest tylko jedna i zapchana potrafi zalać sąsiada poniżej.

Najlepszy kosztorys to ten, który powstaje po odkryciu ścian, a nie przed. Zrób inwentaryzację, zdjęcia instalacji, pomiary i dopiero wtedy licz. Zaplanuj też wentylację i elektrykę na początku, nie na końcu, bo ich poprawianie po położeniu płytek to najdroższy scenariusz.

Realny kosztorys powinien mieć osobną pozycję na prace rozbiórkowe, instalacyjne, konstrukcyjne, wykończeniowe i montażowe, plus rezerwę na roboty dodatkowe. Nie zakładaj z góry, że uda się zachować starą posadzkę albo że sąsiad zgodzi się na hałas w dowolnych godzinach. W bloku z wielkiej płyty każda ingerencja w pion wentylacyjny i wodno-kanalizacyjny wymaga uzgodnienia z administracją, a to wydłuża harmonogram i podnosi koszt robocizny.

Kosztorys remontu kuchni w bloku z wielkiej płyty zaczyna się nie od ceny płytek, a od stanu pionów i wentylacji. W tych budynkach kuchnia jest zwykle najmniejszym pomieszczeniem, a jednocześnie najbardziej obciążonym instalacyjnie. Zanim cokolwiek policzysz, sprawdź, czy przewody wentylacyjne są drożne i czy przypadkiem poprzedni właściciel nie podłączył okapu bezpośrednio do kanału zbiorczego. To najczęstszy błąd i najdroższa niespodzianka.

Co naprawdę generuje koszty w tym typie budynku Połowę budżetu zjadają prace, których nie widać na zdjęciach z inspiracjami. Wymiana instalacji elektrycznej oznacza kucie, nowe obwody z osobnym zasileniem płyty i piekarnika, różnicówkę i uziemienie. Woda i kanalizacja to przekucie się do pionu, często z resekcją starego żeliwnego odejścia. Wentylacja grawitacyjna wymaga udrożnienia i zamontowania okapu z własnym kanałem wyprowadzonym na zewnątrz, a nie do wspólnego przewodu. Do tego dochodzą wyrównanie ścian po skuciu, tynki gipsowe, wylewka samopoziomująca i izolacja przeciwwilgociowa, jeśli kuchnia sąsiaduje z łazienką.

Nie bez znaczenia jest montaż. Nawet najlepsze okno osadzone na starym, nieszczelnym murze nie wytłumi hałasu, bo dźwięk znajdzie drogę przez szczeliny i mostki akustyczne. Prawidłowy montaż to warstwowe uszczelnienie: taśma paroszczelna od wewnątrz, taśma wodoszczelna i paroprzepuszczalna od zewnątrz oraz pianka o odpowiedniej gęstości. Jeśli okno jest wpuszczone w mur bez tych warstw, efekt akustyczny spada o kilka decybeli. Warto też sprawdzić, czy skrzydło domyka się równo na całym obwodzie — nieszczelność przy zawiasach potrafi zniweczyć cały wysiłek.