Realne koszty zależą od powierzchni, liczby warstw i tego, czy robisz to sam. Materiały to głównie mikrocement, grunt, hydroizolacja, siatka, taśmy i uszczelniacz. Do tego dochodzi praca: przygotowanie podłoża zajmuje zwykle więcej czasu niż samo nakładanie. Nie kieruj się ceną za metr z ogłoszenia, bo często nie obejmuje ona naprawy podłoża ani hydroizolacji. Jeśli podłoże jest krzywe albo wilgotne, koszt może wzrosnąć nawet o połowę.

Wentylacja to drugi obszar, w którym ludzie popełniają kosztowne błędy. Kanał wentylacyjny w bloku ma określony przekrój i nie można go ot tak przerabiać. Podłączenie okapu do kanału zbiorczego bez zgody wspólnoty to częsty powód cofania się zapachów u sąsiadów. Jeśli w nowym miejscu nie ma kanału, trzeba zastosować okap z filtrem węglowym i recyrkulacją albo poprowadzić przewód do istniejącego komina wentylacyjnego — z zachowaniem wymaganych odległości i materiałów. Brak wentylacji w kuchni oznacza nie tylko zapachy, ale i skraplanie się pary na ścianach.

Wymarzone wnętrze nie musi oznaczać remontu ani nowych mebli. Najczęściej wystarczy zmienić układ tego, co już masz, i dodać kilka drobiazgów. Zanim cokolwiek kupisz, zrób jedno: opróżnij pomieszczenie z przedmiotów, które są tam tylko dlatego, że nie miały gdzie trafić. Pustka pokaże ci, jak naprawdę wygląda przestrzeń i ile jej potrzebujesz.

Koszt końcowy zależy od trzech rzeczy: klasy skrzydła, jakości okuć i zakresu prac murarskich. Najtaniej wychodzi wymiana samego skrzydła w starej ościeżnicy, ale tylko wtedy, gdy rama jest zdrowa i prosta. Nowa ościeżnica z poszerzeniem, wykończeniem tynku i progiem automatycznym to już inny przedział. Zanim podpiszesz zamówienie, ustal na piśmie, kto zdejmuje stare drzwi, kto wywozi gruz i kto naprawia ścianę po montażu. Największe rozczarowanie pojawia się, gdy okazuje się, że „montaż w cenie" nie obejmuje obróbki otworu.

Światło i kolor robią więcej niż nowe meble Zanim pomyślisz o wymianie czegokolwiek, popracuj nad światłem. Jedna lampa sufitowa daje płaskie, męczące światło. Dodaj drugie źródło — mniejsze, niżej, przy kanapie albo fotelu. Jeśli masz tylko górne światło, użyj żarówek o ciepłej barwie, ale nie przesadzaj z ich mocą. Zasłony też mają znaczenie: jeśli są zbyt krótkie albo zbyt ciemne, przytłaczają okno. Podciągnięcie karnisza wyżej i zawieszenie firan od sufitu do podłogi optycznie podnosi pomieszczenie i nie kosztuje wiele.

Formalnie przeniesienie kuchni w obrębie tego samego mieszkania nie wymaga pozwolenia na budowę, jeśli nie zmienia się układu ścian nośnych ani nie ingeruje w elewację. Zmiana funkcji pomieszczenia, np. połączenie kuchni z salonem, to już robota projektowa. Potrzebny będzie projekt techniczny, a w wielu wspólnotach także zgoda administracji. Warto zapytać o to przed podpisaniem umowy z ekipą, bo samowolka przy instalacjach gazowych może zakończyć się nakazem przywrócenia stanu pierwotnego.

Realne koszty nie ograniczają się do robocizny i materiałów. Trzeba doliczyć projekt, opinię kominiarską, odbiór instalacji gazowej, ewentualne poprawki po kontroli oraz wykończenie ścian i podłogi w miejscu po starej kuchni. Część prac, jak przeróbka pionów, może wymagać zgody sąsiadów, bo rury biegną przez ich lokale. Warto założyć rezerwę na niespodzianki — stare instalacje w blokach często nie przypominają tego, co widać na rzucie.

Kolory zmieniaj stopniowo. Jedna ściana w innym odcieniu albo kilka poduszek i pledów w spójnej palecie potrafią odmienić wnętrze bardziej niż nowy zestaw mebli. Trzymaj się dwóch–trzech kolorów bazowych i jednego akcentu. Błąd, który popełnia wiele osób, to mieszanie zbyt wielu wzorów i odcieni naraz. Zamiast tego powtórz ten sam kolor w kilku miejscach: na poduszkach, zasłonach, dywanie. Wtedy wnętrze wygląda spójnie, nawet jeśli meble są przypadkowe.

Nie zapominaj o tym, co leży na podłodze i ścianach. Dywan powinien być na tyle duży, by przynajmniej przednie nogi kanapy i foteli na nim stały. Zbyt mały dywan gubi wnętrze. Obrazy wieszaj na wysokości wzroku, nie pod sufitem — dolna krawędź mniej więcej na wysokości oczu. Jeśli masz puste ściany, nie zapełniaj ich byle czym. Lepiej zostawić jedną większą rzecz niż pięć małych.

Instalacje: gdzie naprawdę tkwią problemy Najtrudniejsza jest instalacja gazowa. Przeniesienie kuchenki gazowej wymaga opinii kominiarskiej i odbioru przez uprawnionego instalatora. Przewody gazowe muszą być prowadzone na wierzchu lub w wentylowanej szachcie, a punkt poboru nie może znaleźć się w pomieszczeniu bez okna. W praktyce często prościej jest przejść na kuchenkę indukcyjną i zostawić gaz tylko do ogrzewania wody. Z wodą i kanalizacją jest prościej, ale spadki odpływu muszą być zachowane. Podłączenie zlewu do pionu oddalonego o kilka metrów to prosta droga do zapychania się rury.