Na koniec zwróć uwagę na jeden częsty błąd: wiele osób ocenia materac od razu po rozpakowaniu, gdy ten jeszcze się „układa". Daj mu od 24 do 48 godzin w temperaturze pokojowej, z dala od kaloryfera i bez obciążenia. Dopiero po tym czasie wykonaj wszystkie testy. Jeśli po dwóch dniach materac nadal jest nierówny, za cienki lub śmierdzi, nie licz na to, że sam się naprawi. Lepiej interweniować szybko niż spać na czymś, co straciło swoje właściwości.

Regulowany stelaż daje przede wszystkim możliwość zmiany pozycji bez wstawania. To praktyczne przy odczytywaniu, jedzeniu, pracy z laptopem czy odpoczynku po urazie. Podniesiony zagłówek odciąża szyję i odcinek piersiowy, uniesione nogi zmniejszają obrzęk. Ale uwaga: regulacja nie zastępuje dobrego materaca. Jeśli mata jest zbyt miękka, po podniesieniu powstanie zapadlisko w okolicy lędźwiowej i zamiast ulgi poczujesz ból. Twardość materaca musi być dopasowana do mechaniki stelaża — najlepiej testować oba elementy razem.

Typowe błędy to zamykanie mebla w szczelnym pomieszczeniu bez wentylacji, montaż w sypialni tuż przed snem i wniesienie mebla do mieszkania, w którym już jest wysoka wilgotność. Nie pomaga też przestawianie mebla w kąt bez przepływu powietrza. Jeśli po dwóch miesiącach zapach nadal jest intensywny albo pojawia się pieczenie oczu, ból głowy lub drapanie w gardle, zrezygnuj z używania mebla w zamkniętym pokoju. Wtedy warto zgłosić problem sprzedawcy lub zamówić badanie powietrza. W większości przypadków wystarczy jednak cierpliwość, przeciąg i kilka tygodni, by zapach zniknął całkowicie.

Zapach nowego mebla to mieszanina lotnych związków organicznych, które uwalniają się z klejów, lakierów, farb i płyt drewnopochodnych. Najczęściej odpowiadają za niego formaldehyd, acetaldehyd, terpeny z żywic oraz rozpuszczalniki z powłok ochronnych. Im więcej w meblu sprasowanych wiórów, klejów mocznikowo-formaldehydowych i świeżo nałożonego lakieru, tym intensywniejszy zapach. Płyta MDF czy sklejka z okleiną pachnie dłużej niż lite drewno zabezpieczone olejem.

Transport materaca to często najbardziej ryzykowny etap zakupu. Nawet solidnie wykonany model może stracić właściwości, jeśli był źle zabezpieczony, zbyt długo ściśnięty w rolce albo przewożony w wilgoci. Zanim uznasz, że wszystko jest w porządku, warto sprawdzić kilka rzeczy fizycznie — nie na oko, ale przez dotyk, pomiar i obserwację.

Materac nie może być wpasowany na styk. Pianka i sprężyny pracują, a pokrowiec ma szwy, które pod obciążeniem rozciągają wymiar o kilka milimetrów. Bezpieczny luz to zwykle 5–10 mm na całej szerokości i długości łącznie, czyli po 2–5 mm z każdej strony. Powyżej 15 mm szczelina zaczyna być widoczna i potrafi „łapać" palce oraz pościel. Poniżej 2 mm ryzykujesz, że materac nie wsunie się na miejsce albo będzie się wybrzuszał na środku, bo nie ma gdzie oddać napięcia.

Nowy mebel zwykle „gazuje" najintensywniej przez pierwsze dwa–cztery tygodnie. Potem emisja maleje, ale nie znika natychmiast. W pomieszczeniu o normalnej temperaturze i wilgotności zapach słabnie po miesiącu, a całkowicie ustępuje po dwóch–trzech miesiącach. Meble z dużą ilością lakieru lub wykonane z płyt klejonych mogą pachnieć nawet pół roku. Wysoka temperatura i wilgotność przyspieszają uwalnianie związków, więc w upalne lato zapach utrzymuje się dłużej.

Pomocne są pochłaniacze. Miska z sodą oczyszczoną, węgiel aktywny w pojemniku lub kryształki soli ustawione w szufladach i na półkach wchłaniają część związków. Wymieniaj je co kilka dni, bo szybko się nasycają. Ocet i cytryna maskują zapach, ale go nie usuwają – jeśli liczyłaś na trwały efekt, lepiej postawić na adsorpcję i wietrzenie. Nie używaj odświeżaczy ani kadzideł, bo mieszają się z oparami i mogą drażnić drogi oddechowe.

Poświęć kilka minut na test obciążenia. Połóż się na materacu w pozycji, w której zwykle śpisz, i pozostań tak przez kwadrans. Zwróć uwagę, czy czujesz wyraźne punkty ucisku, czy ciało układa się równo. Sprawdź, czy materac nie przesuwa się po podłożu i czy sprężyny nie wydają metalicznych dźwięków przy zmianie pozycji. Jeśli po transporcie materac zachowuje się inaczej niż w sklepie — jest twardszy, bardziej zapadnięty lub nierówny — prawdopodobnie stracił część właściwości. Wtedy warto zgłosić reklamację, zanim minie termin na zwrot.

Wysokość wezgłowia rzadko wynika z jednego pomiaru. Trzeba pogodzić trzy rzeczy: odległość od materaca do sufitu, położenie parapetu i kąt, pod jakim faktycznie się opierasz podczas czytania czy pracy z laptopem na kolanach. Zacznij od zmierzenia odległości od górnej krawędzi materaca do dolnej krawędzi parapetu. Ta liczba to twardy limit — wszystko, co wyżej, będzie kolidować z oknem, firanką albo otwieranym skrzydłem.